THÀNH ĐOÀN HẢI PHÒNG
Địa danh Trực Cát mang sẵn truyền thống lịch sử Bạch Đằng gắn liền với tên tuổi, chiến công của Đức Ngô Vương, chỉ đánh một trận đã dẹp tan đạo quân xâm lược phương Bắc trên vùng biển Đông Bắc mở ra vận hội mới cho vận mệnh của dân tộc sau hơn mười thế kỷ dưới ách đô hộ của phong kiến phương Bắc. Di tích Đền - Chùa Trực Cát nằm cách trung tâm thành phố Hải Phòng khoảng 13,5 km về phía Đông Nam.
Đức Ngô Vương Quyền sinh năm 898 tại Đường Lâm nay thuộc Sơn Tây (Hà Nội). Ông là con rể và là gia tướng của Dương Đình Nghệ. Khi tên bán nước Kiều Công Tiễn giết Dương Đình Nghệ, Ngô Quyền đem quân từ Ái Châu (Thanh Hóa) về Tổng Binh diệt Kiều Công Tiễn, rồi chỉ huy kháng chiến chống quân xâm lược Nam Hán. Trận Bạch Đằng năm 938 thắng lợi đã mở đầu thời kỳ độc lập tự chủ của nước ta.
Đến Cát Hải, nơi mà bạn không thể không đến thăm chính là quần thể di tích Đình Hoàng Châu, một di tích lịch sử cấp quốc gia với Lễ hội Xa mã - Rước kiệu độc đáo và đặc sắc đã được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Thủ nhang: Bà Lưu Quế Hoa (Manager of Ba De temple: Mrs Luu Que Hoa)
Tháng 3/2009, nhân dịp lễ kỷ niệm 50 năm ngày Bác Hồ về thăm Làng cá Cát Bà, ngày truyền thống ngành thủy sản Việt Nam và khai mạc du lịch Cát Bà 2009, sau một thời gian lựa chọn kỹ càng, có sự tham gia của các chuyên gia hàng đầu lĩnh vực lịch sử, văn hóa của Việt Nam, khối đá tự nhiên có tuổi đời hàng trăm triệu năm ở quên hương Hà Sen anh dũng (xã Trân Châu ngày nay, đoạn giữa Tùng Gốm và xóm Bến) đã được đưa về quảng trường trung tâm du lịch Cát Bà, đặt đúng ở vị trí Bác đặt chân lên đảo năm xưa.
Truyền thuyết về Đền Mẫu Bà bắt nguồn từ chuyện những người công chúa trẻ bị tử nạn trên biển và trôi dạt vào bờ tại các vị trí khác nhau, một bà dạt về bến làng xã Hiền Hào, một bà dạt về thị trấn Cát Bà, một bà dạt về bến làng xã Trân Châu, một bà dạt về đầu Gôi xã Xuân Đám. Nhân dân đã tổ chức chôn cất các bà cẩn thận, thời gian sau nơi mộ phần có Mối đùn lên, cùng sự hiển linh báo mộng cho cư dân địa phương, cư dân thấy những điều báo mộng đều linh ứng mới cất đền thờ và lấy mốc thời gian chôn cất để thực hiện nghi lễ hàng năm sau này trở thành ngày hội làng, đến ngày này cư dân quanh vùng đến lễ bái cầu mong Mẫu Bà phù hộ độ trì cho mưa thuận gió hòa, trời yên biển nặng, mùa màng tôm cá bội thu. Truyền thuyết về Đền Mẫu Bà xã Hiền Hào được hình thành từ đó.
Đền thờ Trạng nguyên Trần Tất Văn được dựng từ lâu đời trên chính quê hương ông. Tương truyền, sau khi quan Trạng qua đời, dân làng Nguyệt Áng đã dựng ngôi đền để thờ phụng, tưởng nhớ đức quan Trạng. Đền nằm gần sát phía Nam phật điện chùa Vĩnh Khoái và cùng hướng Tây Bắc với chùa. Đất xây chùa và đền là địa linh - trên gò đất mắt rồng, hai bên có hai gò đất nổi lên mang hình dáng như nghiên, bút. Do vậy, dân làng thường gọi là gò nghiên, gò bút.
Xã Xuân Đám nằm ở phí Tây Nam của đảo Cát Bà, thuộc huyện Cát Hải, thành phố Hải Phòng; Đông – Bắc giáp xã Trân Châu, Tây – Bắc giáp xã Hiền Hào, phần còn lại giáp biển, đối diện luồng tàu ra vào Hải Phòng. Diện tích tự nhiên là 1.073,09 ha, dân số 893 người, 249 hộ, chia làm 4 thôn. Xuân Đám đã từng có các tên gọi khác nhau: Làng U, làng Xuân Áng, Việt Hưng.
Miếu Nghĩa Lộ tọa lạc tại thôn Minh Tân, xã Nghĩa Lộ, huyện Cát Hải, thành phố Hải Phòng. Căn cứ tấm bia đình Phong Niên, khắc năm Chính Hòa 25 (1705), vùng đất này thuộc xã An Phong, huyện Hoa Phong, phủ Hải Đông. Đến thời Nguyễn (thế kỷ 19), xã An Phong đổi tên thành Phong Niên, thuộc tổng An Khoái, huyện Nghiêu Phong, phủ Sơn Định.
Nhà tưởng niệm ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN LIỆT SỸ ĐOÀN ĐỨC THÁI nằm tại địa bàn tổ dân phố Đôn Lương thị trấn Cát Hải, huyện Cát Hải, thành phố Hải Phòng.
